# Boekhouding

Hoe het grootboek werkt: wat automatisch boekt, hoe de btw-aangifte wordt voorbereid en wat de grenzen zijn.

## Wat automatisch boekt

Cijfr voert een dubbel-boekhoudend grootboek onder `/boekhouding`. Zodra een factuur of creditnota definitief wordt (vergrendeld), boekt dezelfde database-transactie een journaalpost: debiteuren debet, omzet en btw te betalen credit. Betalingen boeken bank (of kas, of de PSP-tussenrekening) tegen debiteuren; uitgaven boeken kosten plus voorbelasting tegen crediteuren of bank. Inkoopdocumenten (`purchase`) boeken tegen crediteuren.

Geboekte posten zijn onveranderbaar. Een fout corrigeer je met een storno (tegenboeking), nooit door een boeking te bewerken of te verwijderen. Het saldo per journaalpost is altijd in balans; dat dwingt de database af, ook bij een fout halverwege.

## Btw-aangifte en ICP

Onder `/boekhouding/aangifte` staat de voorbereiding per kwartaal. Elke boeking schrijft btw-gevolgen weg (welke regel, welk bedrag, welke rubriek), zodat je vanaf een rubriek kunt doorklikken naar de bronnen. De aangifte markeer je zelf als ingediend; daarna is die versie bevroren. Wijzigt de periode daarna alsnog, dan zie je dat als verschil en maak je een correctie aan voor de suppletie of het volgende tijdvak.

ICP-leveringen (regel `intra_community`) verzamelen zich per klant op btw-identificatienummer. Cijfr dient niet in bij de Belastingdienst en doet geen fiscale beoordeling; de opstelling is bedoeld als controleerbare voorbereiding.

## Rekeningschema, activa en jaarafsluiting

Elke organisatie krijgt een vast rekeningschema met RGS-verwijzingen. Eigen grootboekrekeningen voeg je toe via het memoriaal of de instellingen; uitgaven mappen via `ledger_code`. Vaste activa schrijf je lineair af met `run_depreciation`, één journaalpost per maand. Onder `/boekhouding/jaarafsluiting` sluit je een boekjaar; heropenen kan alleen met een reden en verschijnt in het audit-log.

Rolgebaseerd: eigenaren, beheerders en leden boeken; de rol `accountant` mag ook jaarafsluitingen en aangiftemarkeringen. Kijkers lezen mee maar schrijven niets. De XAF-export (`/api/export/xaf`) bevat nu het volledige journaal per dagboek.

## Grenzen

Eerlijk over de reikwijdte: één bankrekening in het grootboek per organisatie, kwartaalperioden, lineaire afschrijving, geen live bankkoppeling (alleen CAMT.053/MT940-import), geen loonadministratie, geen VPB- of IB-aangifte. Voor kasstelsel-btw blijft de rapportage op Rapporten beschikbaar; het grootboek boekt op factuurdatum.